Zasoby wodne

Na badanym terenie nie występują większe naturalne i sztuczne zbiorniki wodne. Płaskorówninna rzeźba terenu warunkuje bardzo powolny spływ wód, meandrowanie rzek i zabagnienie szerokich, słabo zaznaczonych dolin rzecznych.

Główną rzeką tego obszaru jest Zielawa, która na tym odcinku płynie z południowego-wschodu na północny-zachód. Bierze ona początek na podmokłym terenie z Książego Bagna znajdującego się w okolicy wsi Mosty.

Zielawa jest prawobrzeżnym, uregulowanym dopływem Krzny. Szerokość jej koryta wynosi 6 m, głębokość ok.2 m. Długość 68 km, powierzchnia dorzecza 1226 km2, średni przepływ 6,36 m3/s. Płynie przez Polesie Zachodnie. Wpada do Krzny koło Woskrzenic Dużych. Główne dopływy: Muława, Żarnica, Lutnia. Wody Zielawy są pozaklasowe ze względu na podwyższoną zawartość fosforanów.
Z danych Spółki Wodnej na obszarze gminy Wisznice wynika, że średni poziom wód gruntowych wynosi ok. 90 cm.. W miejscach, gdzie dominuje obniżenie terenu i występują doliny rzeczne poziom ten waha się w granicach 0-130 cm, natomiast na pozostałej części terenu od 2 do 6 metrów.

W podziale hydrograficznym omawiany rejon położony jest w zasięgu prawobrzeżnej zlewni Krzny i jednocześnie lewobrzeżnej zlewni Bugu. Osią hydrologiczną omawianego obszaru jest rzeka Bug, która jest największą rzeką tego rejonu i stanowi wschodnią granicę państwa. Jest to rzeka nieuregulowana, o zróżnicowanej szerokości koryta i głębokości nurtu, która na wielu odcinkach silnie meandruje. W dolinie Bugu występują liczne rozlewiska i płycizny. Rzekę tą cechuje śnieżno-deszczowe zasilanie i wynikające z tego dwa wysokie stany wód: wiosną i latem.
Północno-wschodni obszar Równiny Parczewskiej leży w dorzeczu Zielawy, która stanowi największy dopływ Krzny. Dorzecze Zielawy, to obszar dominacji łąk i pastwisk, których udział w ogólnej powierzchni użytków rolnych jest rzędu 40%. Wody Zielawy są pozaklasowe ze względu na podwyższoną zawartość fosforanów.

W niewielkiej odległości od zachodniej granicy gminy przepływa Kanał Wieprz-Krzna. Znaczna część gminy objęta jest systemem melioracyjnym Kanału, poprzez doprowadzalniki oraz sieć rowów. System melioracyjny na terenie gminy ma długość 454 kilometrów.

W podziale na regiony hydrogeologiczne (wg A.S. Kleczkowskiego) obszar położony jest w obrębie nizinnej prowincji hydrogeologicznej, a dokładniej w obrębie wydzielonego w jej granicach pasma równinnego zbiornika wód czwartorzędowych. Głębokość występowania wód podziemnych w obrębie omawianego terenu uzależniona jest od deniwelacji powierzchni terenu oraz stopnia urozmaicenia budowy geologicznej. Wydziela się tu cztery poziomy wodonośne:

  1. poziom na utworach czwartorzędowych
    Na omawianym terenie wyróżnia się w obrębie poziomu czwartorzędowego od jednej do 3 warstw wodonośnych. Warstwy ze względu na przypowierzchniowe występowanie, mają związek hydrauliczny z powierzchnią i w sposób bezpośredni reagują na zmieniające się warunki hydrologiczne: wielkość opadów atmosferycznych i wahania wody w rzekach. W zależności od skał wyżej ległych mają one swobodne (w piaskach i żwirach) lub napięte zwierciadło wody (gliny). Głębokość ich występowania waha się od kilku do kilkunastu metrów.
  2. poziom na utworach trzeciorzędowych
    Poziom trzeciorzędowy występuje nieregularnie na głębokości od 30 do 50 metrów. Miąższość warstwy wodonośnej tego poziomu jest rzędu od 10 do 40 metrów.
  3. poziom na utworach kredy górnej
    Wody poziomu kredowego eksploatowane są głównie w południowej części regionu bialskopodlaskiego, gdzie zwierciadło wody znajduje się na głębokości od 20 do 50 metrów.
  4. poziom na utworach jurajskich
    Wody jurajskie ujmowane są w Białej Podlaskiej (z głębokości 460-475 m.) oraz w Terespolu, Małaszewiczach i Koroszczynie (z głębokości 310-340 m.).

Powszechnie wykorzystywane są, ze względu na przypowierzchniowe występowanie, wody poziomu czwartorzędowego i trzeciorzędowego. Poziom wód czwartorzędowych występuje w obrębie plejstoceńskich i holoceńskich utworów dolin rzecznych oraz w utworach piaszczystych i żwirowych obszarów międzydolinnych. Z uwagi na bardzo duże zróżnicowanie litologiczne oraz zmienny zasięg poziomy i pionowy poszczególnych warstw, poziom ten jest bardzo niejednolity. Wody podziemne charakteryzują się na ogół dobrą jakością, szczególnie wody z pokładów trzeciorzędowych, zawierają jednak znaczne ilości żelaza i manganu.

Justyna Chodkowska - Miszczuk, Justyna Stańko